Όλοι εμείς οι γονείς είμαστε οι μεγαλύτεροι “fan” των παιδιών μας, έτσι δεν είναι; Γι’ αυτό πολλές φορές τους επαινούμε και τους κανακεύουμε πολύ … ίσως πιο πολύ απ’ ό,τι θα έπρεπε.

Όταν θα πάρουν μέρος σε έναν σχολικό αγώνα, όταν θα καταφέρουν να κάνουν την πρώτη τους βουτιά, ή ένα διαστημικό έργο ζωγραφικής στο σχολείο τους, ακόμη και όταν μαζεύουν τα παιχνίδια τους από μόνα τους χωρίς να τους το έχει πει πριν κάποιος, έχουμε την τάση να τα επιβραβεύουμε.

Για να γίνει αυτό πιο ουσιαστικό υπάρχουν κάποιες λέξεις και φράσεις που αν χρησιμοποιηθούν σωστά, είναι ικανές να δώσουν στα παιδιά αυτοπεποίθηση, υπερηφάνεια και κίνητρο για να συνεχίσουν να το κάνουν.

Συγκέντρωσα λοιπόν στοιχεία από βιβλία, ομιλίες που έχω παρακολουθήσει, συμβουλές από site που εμπιστεύομαι και έφτιαξα μια λίστα από 7 tips να επαινούμε τα παιδιά με τον σωστό τρόπο για να έχει νόημα και ενθαρρυντικό σκοπό.

1. Δώσε βάση στην προσπάθεια, όχι τόσο στο αποτέλεσμα.

Αντί να λέμε, “Είσαι ο πιο καλός κολυμβητής “ας δοκιμάσουμε, “Σήμερα που σε έβλεπα να κολυμπάς, κατάλαβα ότι έχεις δουλέψει σκληρά όλο τον χρόνο, κολύμπησες πολύ καλά και ας βγήκες τρίτος.”

Όταν λέμε στα παιδιά ότι είναι τα καλύτερα σε κάτι, ακόμη και όταν δεν είναι, τα βαραίνουμε με μια μορφή πίεσης. Στα δικά μου παιδιά προσπαθώ να περάσω το ότι η σκληρή δουλειά και προσπάθεια είναι αυτή που μετράει άσχετα από το αποτέλεσμα.

2. Φιλοφρόνησε τον χαρακτήρα τους, περισσότερο από τις ικανότητες τους.

Πολλές φορές το “Ήσουν πολύ ευγενικός με αυτό το αγοράκι που έπεσε κάτω στην παιδική χαρά”, μπορεί να σημαίνει πιο πολλά στο παιδί από το “Μα,τι καλό παιδί που είσαι!”

Το να δίνουμε σημασία στην θετική και συναισθηματικά οδηγούμενη συμπεριφορά, ενθαρρύνει και βοηθάει το παιδί να αναπτύξει περισσότερες ήπιες συμπεριφορές και μεγαλύτερη ενσυναίσθηση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να επιβραβεύουμε τις φυσικές ικανότητές του. Συχνά όμως πρέπει να δίνουμε βάση στις καλές κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις.

 3. Όταν τα παιδιά σου λένε για ένα επίτευγμά τους, μάθε τα να επιβραβεύουν τα ίδια τον εαυτό τους.

Πολλές φορές εμείς οι γονείς αρκούμαστε στο “Μπράβο, ωραία τα κατάφερες, είμαι υπερήφανη για σένα!”

Αλλά αν το αλλάξουμε λίγο θα μπορούσαμε να πούμε “Ουάου! Πρέπει να ένιωσες πολύ υπερήφανος για τον εαυτό σου!” Έτσι τους βοηθάμε να επιβραβεύσουν από μέσα τους την δική τους προσπάθεια.

Το να μην περιμένουν επιβράβευση από άλλους είναι πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης τους. Αφού τα ενθαρρύνουμε να καταλάβουν πόσο ωραία νιώθουν τα ίδια καταφέρνοντας κάτι, τότε είναι καλή στιγμή να τους πούμε, “Είμαι κι εγώ υπερήφανη για σένα!”

 4. Θυμήσου… Καμιά φορά το να πεις λίγα, σημαίνει περισσότερα.

Αυτό το νεύμα που στα Αγγλικά λέμε “thumbs-up” όταν καταφέρνει να βάλει γκολ ο μικρός ή ένα χαμόγελο και ένα κλείσιμο ματιού όταν η μεγάλη κόρη βγαίνει πρώτη σε έναν αγώνα κολύμβησης, μπορεί να σημαίνει πιο πολλά, από το αν το πεις με λέξεις. Αυτά τα μικρά νεύματα είναι πολύ ενθαρρυντικά , γιατί είναι ένας μεταξύ μας κώδικας εκείνη τη στιγμή που κανείς άλλος δεν είδε και που λέει “Μπράβο, συνέχισε!” με έναν πιο διακριτικό τρόπο.

Είναι κάτι που ταιριάζει σε πιο μεγάλα παιδιά που δεν θέλουν να τραβήξουν όλη την προσοχή πάνω τους.

5. Επιβράβευσε την πρόοδο, με πιο συγκεκριμένα σχόλια.

Αντί να πούμε “Είσαι εκπληκτική χορεύτρια” ας πούμε “Έχεις πολύ σωστό ρυθμό, όταν σε βλέπω να χορεύεις στην αίθουσα!”

Αντί να πούμε  “Ωραία ζωγραφιά” ας πούμε  “Μ’αρέσει πολύ πως συνδύασες το κίτρινο με το πορτοκαλί, κάνει τον ήλιο σου πιο λαμπερό.”

Όταν γινόμαστε συγκεκριμένοι με αυτά που θαυμάζουμε στα παιδιά μας, τους δίνουμε να καταλάβουν ότι δίνουμε μεγάλη προσοχή στην προσπάθειά τους και τα ενθαρρύνουμε να βελτιωθούν.

6. Άφησέ τα να σε ακούσουν να τα επαινείς σε τρίτους.

Όταν μιλάμε με τη γιαγιά ή τον θείο στο τηλέφωνο σιγουρέψου ότι το παιδί είναι κοντά όταν λες “Μαμά, είμαι τόσο περήφανη για την Έλενα σήμερα. Προσπαθεί εδώ και μέρες σκληρά να μάθει να κάνει ποδήλατο χωρίς βοηθητικές και σήμερα τα κατάφερε!”

Ακούγοντάς μας να μοιραζόμαστε -με κάποιον άνθρωπο που είναι και για εκείνα σημαντικός- το πόσο υπερήφανες νιώσαμε, κάνει τον έπαινο πιο ουσιαστικό.

7. Μην πεις “συγχαρητήρια” όταν δεν το αξίζουν, ειδικά σε παιδιά μεγάλης ηλικίας ή εφήβους.

Το μεγάλο σας παιδί ξέρει καλά ότι ξέχασε και μπέρδεψε τα λόγια του στην παράσταση. Μην πείτε, “Ήσουν φανταστικός” αντί γι’αυτό μιλήστε αληθινά (αλλά ευγενικά και εμψυχωτικά) και αναγνωρίστε πως μπορεί να ένιωσε εκείνος λέγοντάς του “Λυπάμαι που πέρασες κάποιες δύσκολες στιγμές πάνω στη σκηνή. Πρέπει να ένιωσες λίγο άβολα. Όμως παρόλο το μικρό σου μπέρδεμα, ήσουν μια χαρά και η εικόνα σου γενικά ήταν πολύ καλή.”

Κάποιοι πολύ σημαντικοί συγγραφείς όπως η Faber Adele και η Mazlish Elaine που έγραψαν το βιβλίο Πώς να μιλάτε στα παιδιά ώστε να σας ακούν, και πως να τα ακούτε ώστε να σας μιλούν – που είναι Βίβλος για μένα στο μεγάλωμα των παιδιών μου- λένε πως πολλές φορές με το να υπερεπαινούμε τα παιδιά ή να τα συγχαίρουμε ακατάπαυστα, τελικά χάνεται η ουσία της επιβράβευσης και τα λόγια μας στερούνται ειλικρίνειας.

Όμως όταν είμαστε ειλικρινείς με τα κοπλιμέντα που κάνουμε τα παιδιά, αυτά νιώθουν ότι μπορούν να μας έχουν εμπιστοσύνη και αυτό είναι πολύ υποστηρικτικό. Επίσης, όταν έρθει η στιγμή να τα επιβραβεύσουμε, θα καταλάβουν ότι πραγματικά το αξίζουν και ότι εμείς το εννοούμε.

Τα παιδιά πρέπει να νιώθουν πως τα αγαπάμε και τα εκτιμούμε, ενθαρρύνοντας με τα λόγια μας την προσπάθειά τους και επιβραβεύοντας τα δυνατά τους σημεία.

Απλά ας δώσουμε βάση στην ποιότητα περισσότερο από την ποσότητα.

Και για αντάλλαγμα ας ελπίζουμε δουλεύοντας μαζί τους να μεγαλώσουμε μια γενιά με αυτοπεποίθηση, αυτοεκτίμηση και ανεξαρτησία.